อุปมาอุปไมยหลักสูตร

อุปมาอุปไมยหลักสูตร

1) ความหมายของหลักสูตร

ธำรง บัวศรี (2542 : 7) กล่าวว่า หลักสูตร คือ แผนซึ่งได้ออกแบบจัดทำขึ้นเพื่อแสดงจุดมุ่งหมายการจัดเนื้อหาสาระกิจกรรมและมวลประสบการณ์ในแต่ละโปรแกรมการศึกษา เพื่อให้ผู้เรียนมีพัฒนาการในด้านต่าง ๆ ตามจุดหมายที่ได้กำหนดไว้

ไทเลอร์ (Tyler. 1949 : 79) ได้สรุปว่าหลักสูตรเป็นสิ่งที่เด็กจะต้องเรียนรู้ทั้งหมด โดยมีโรงเรียนเป็นผู้วางแผนและกำกับเพื่อให้บรรลุถึงจุดหมายของการศึกษา

โอลิวา (Oliva. 1992 : 8-9)  ได้สรุปความหมายของหลักสูตรไว้ว่า หลักสูตร คือ แผนงานหรือโครงการที่จัดประสบการณ์ทั้งหมดให้แก่ผู้เรียน ภายใต้การดำเนินงานของโรงเรียน และในทางปฏิบัติหลักสูตรประกอบด้วยจำนวนของแผนการต่าง ๆ ที่เขียนเป็นลายลักษณ์อักษร และมีขอบเขตกว้างหลายหลาย เป็นแนวทางของการจัดประสบการณ์การเรียนรู้ที่ต้องการ ดังนั้น หลักสูตรอาจเป็นหน่วย (Unit) เป็นรายวิชา (course) หรือเป็นรายวิชาย่อยต่าง ๆ (sequence of courses) แผนงานหรือโครงการทางการศึกษาดังกล่าวนี้อาจจัดขึ้นได้ทั้งในและนอกชั้นเรียนหรือโรงเรียนก็ได้

2) อุปมาอุปไมยหลักสูตร

 

องค์ประกอบ	หลักสูตร	การประกอบอาหาร
ส่วนที่ 1 ความมุ่งหมาย (Objective)	ผลที่ประสงค์ให้บรรลุ เช่น วัตถุประสงค์ของมัธยมศึกษาเพื่อให้เยาวชนมีความรู้ คิดเป็น ทำเป็น และมีคุณธรรม	เปรียบได้กับจุดมุ่งหมายในการรับประทานอาหาร เราต้องการที่จะรับประทานอาหารชนิดใด รับประทานเพื่ออะไร เช่น ต้องการรับประทานอาหารตามความต้องการของร่างกาย สามารถรับประทานอาหารได้ตามชนิดที่ร่างกายต้องการ แต่หากเป็นการรับประทานอาหารสำหรับผู้ป่วย อาจมีการเลือกรับประทานอาหารที่เหมาะสมตามสภาพอาการ
ส่วนที่ 2 เนื้อหา (Content)	ใจความสำคัญ ข้อสำคัญ สาระสำคัญ	เปรียบได้กับสูตรอาหาร ซึ่งประกอบไปด้วย เครื่องปรุงและวิธีการทำอาหาร ในสูตรอาหารนั้นโดยมากจะระบุเครื่องปรุงและวิธีทำอย่างละเอียด ผู้ประกอบอาหารชนิดนั้นๆ สามารถทำได้ตามขั้นตอนที่กำหนด
ส่วนที่ 3 การนำหลักสูตรไปใช้ (Curriculum Implementation)	เป็นองค์ประกอบที่สำคัญยิ่ง เพราะเป็นกิจกรรมที่จะแปลงหลักสูตรไปสู่การปฏิบัติ	เปรียบได้กับการลงมือประกอบอาหาร โดยนำสูตรของอาหารมาลงมือปฏิบัติให้ได้อาหารที่เราต้องการ ซึ่งต้องสอดคล้องกับจุดมุ่งหมายในการประกอบอาหาร ควรคำนึงถึงว่ากำลังประกอบอาหารชนิดใด ใครเป็นผู้รับประทาน อาหารบางชนิดมีวิธีการทำที่หลากหลายในหนึ่งอย่าง ควรเลือกให้เหมาะสม อีกทั้งในเรื่องของระยะเวลาในกระบวนการทำที่เหมาะสม หากทำกระบวนการใดกระบวนการหนึ่งนานเกินไป อาจทำให้อาหารนั้นมีรสชาติและหน้าตาที่ผิดเพี้ยนได้ นอกจากนี้รสชาติของอาหารก็ควรให้สอดคล้องกับผู้รับประทาน
ส่วนที่ 4 การประเมินผล (Evaluation)	พิจารณา และวัดคุณค่าของกิจการใด ๆ ตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ทางการศึกษาหมายถึงวัดคุณค่าหรือผลความก้าวหน้าทางการศึกษา เช่นการสอบไล่ เป็นวิธีประเมินผลการศึกษาวิธีหนึ่ง	การประเมินผลในแง่ของอาหารนั้น อาจเปรียบได้กับหน้าตาและรสชาติของอาหารถูกต้องตามที่สูตรอาหารได้บอกไว้หรือไม่ รวมไปถึงความพึงพอใจของผู้รับประทานด้วย